15 Kasım 2026 Pazar

Zor Zamanlardan Sonra Normalleşmek: Yeniden Küçük Şeyleri Dert Etmek

14 Kasım Cumartesi sabahı 7 gibi çektim bu fotoyu - yeni yıl geliyor!

Geçenlerde kendimi bir iş yemeğinde neden daha fazla konuşmadığımı düşünürken yakaladım.

Daha aktif olabilir miydim? İnsanlar benim hakkımda ne düşünmüştü?

Sonra fark ettim:

Uzun zamandır ilk kez başka bir şeyi dert ediyordum.

Ve bu, düşündüğümden daha güzel bir haberdi.

Normalleşmeyi yanlış anlıyoruz

Zor zamanlarda iyileşmeyi büyük bir dönüşüm olarak hayal ediyoruz.

Bir sabah uyanacağız. Sorun çözülmüş olacak. Enerjimiz geri gelecek. Hayat kaldığı yerden devam edecek.

Ama normalleşme böyle gelmiyor.

Pazartesiyi düşünüp sıkılmakla geliyor.

Elindeki kitabın neden bir türlü akmadığını merak etmekle geliyor.

Bir tatilde ne yapacağını düşünmekle geliyor.

Kendine küçük bir ödül almak istemekle geliyor.

Bunlar önemsiz görünebilir.

Aslında verdikleri mesaj önemli:

Hayatınız yeniden büyümeye başlamıştır.

Sorun küçülmeyebilir, hayat büyüyebilir

Uzun süre büyük bir mesele zihnimin çok fazla bölümünü işgal etti.

Sonra başka sorular geri dönmeye başladı.

İşimde bundan sonra ne yapmak istiyorum?

Yeni bir şey öğrenmeli miyim?

Biraz dinlenmeli miyim?

Kendime daha fazla zaman ayırabilir miyim?

Yeni bir gelir kaynağı yaratabilir miyim?

Başta problemin çözülmesini bekliyordum ki hayat devam etsin.

Şimdi sıralamanın tersine çalışabileceğini düşünüyorum:

Problemin küçülmesini beklemek yerine hayatı büyütebiliriz.

Yeni meraklar. Yeni hedefler. Yeni insanlar. Yeni rutinler.

Hatta yeni dertler.

Problem aynı büyüklükte kalsa bile artık ekranın tamamını kaplamaz.

Bugünkü kendimize neden bu kadar cimriyiz?

Bu süreçte başka bir çelişkiyi de fark ettim.

Gelecekte daha iyi yaşamak için çalışıyoruz.

Para biriktiriyoruz.

Kariyerimizi geliştiriyoruz.

Dinlenmek için izin alıyoruz.

Sonra izinliyken bile çalışıyoruz.

Gelecekteki kendimize karşı inanılmaz cömert, bugünkü kendimize karşı şaşırtıcı derecede cimriyiz.

Bir tatili bile optimize etmeye çalışıyoruz.

Ne okuyacağım?

Ne öğreneceğim?

Ne kadar harcayacağım?

Döndüğümde ne kazanmış olacağım?

Ama belki bazı günlerin sonunda ortaya ölçülebilir hiçbir şey çıkmaması gerekiyor.

Bir kahve içmek.

Uzun bir sohbet etmek.

Yürümek.

Uyumak.

Hiçbir şey üretmemek.

Bunların Excel'deki getirisi sıfır olabilir.

İnsandaki getirisi başka.

Eski halime dönmek istemiyorum

Uzun süre “eski halime dönmek” istedim.

Artık bunun yanlış hedef olduğunu düşünüyorum.

Çünkü eski halim bugünkü dersleri bilmiyordu.

Ama yeni halimin de sadece korkularımdan oluşmasını istemiyorum.

Daha temkinli ama korkak olmayan.

Daha sakin ama hedefsiz olmayan.

Geleceği düşünen ama bugünü onun uğruna sürekli ipotek etmeyen biri olmak daha iyi bir hedef.

Belki iyileşmenin göstergesi artık hiçbir şeyi dert etmemek değildir.

Tekrar küçük şeylerden heyecanlanmak.

Yeni şeyler merak etmek.

Canının sıkılması.

Yeni hedefler düşünmek.

Hatta bazen saçma şeyleri dert etmek.

Çünkü bunların hepsi zihinde yeniden yer açıldığını gösteriyor.

Ben uzun süre problemin bitmesini bekledim ki hayat devam etsin.

Şimdi tam tersini düşünüyorum:

Hayat geri geldikçe problem küçülüyor.

Belki iyileşmek de budur.

Her şeyin yeniden eskisi gibi olması değil.

Her şey henüz düzelmemişken yeniden yaşamaya başlamak.

Yeni Duvarkağıdı'm, Yeni Hedeflere Adım Adım...


---------------

Zor zamanlardan sonra normalleşmek ne demek?

Normalleşmek her sorunun çözülmesi anlamına gelmeyebilir. Yeniden merak etmek, plan yapmak, küçük şeylerden keyif almak ve hayatın diğer alanlarına zihinsel yer ayırabilmek de normalleşmenin işaretleri olabilir.

İyileşmek eski halimize dönmek midir?

Her zaman değil. Zor deneyimler insanın önceliklerini ve risk algısını değiştirebilir. Amaç eski halimizi eksiksiz geri getirmek yerine öğrendiklerimizle yeni bir denge kurmak olabilir.

Bir sorun çözülmeden hayata devam edilebilir mi?

Bazı sorunların çözümü bizim kontrolümüzde olmayabilir. Buna rağmen aile, iş, sağlık, öğrenme, dinlenme ve sosyal yaşam gibi diğer alanlara yeniden alan açmak mümkündür.

13 Kasım 2026 Cuma

Outlook'suz 13 Kasım Cuma

13 Kasım Cuma günü madem Outlook çalışmıyor, işler yavaşladı, biraz rahatlatıcı bir müzik açıp ofiste yemyeşil manzaramla tarihe notlar alayım. 

Öğle arasında aklıma bir şey geldi, bu sene yıl sonunda instagram’a bir post atacak olursam bu yılı hiç iyi anmayacağımı içimden geçirdim. Allah tabii ki beterinden saklasın ama güzel giden bir yılın 16 Eylül itibarıyla ne derece tatsız bir hale gelebileceğini maalesef tecrübe etmiş oldum. Buna da şükür, sağlığımız yerinde, kayıplarımızı yerine koyacak gücümüz de vardır. Sarsılmadık değil tabi ama şükretmem gereken çok şeyin olduğunun da farkındayım. O halde yola devam.




1 Kasım 2026 Pazar

Dikkat de Bir Portföy

Geçenlerde kendimi garip bir şey yaparken yakaladım.

Çözülmesini beklediğim bir mesele vardı. Benim kontrolümde değildi. Ama ben sanki yeterince sık kontrol edersem, yeterince çok okursam, yeterince fazla insanın yorumunu dinlersem sonuca bir katkım olacakmış gibi davranıyordum.
Sabah uyanınca bakıyordum.
Gün içinde boşluk bulunca bakıyordum.
Bir şey izlerken aklıma geliyor, başka bir ekrana geçip yine bakıyordum.
Sonra şunu fark ettim:
Bilgi aramıyordum. Kesinlik arıyordum.
Ve kesinlik, internette bulabileceğiniz bir şey değil.


Kontrol yanılsaması

Belirsizlik insanı tuhaflaştırıyor.
Normalde değiştiremeyeceğimiz şeyleri kabul etmekte fena değiliz. Yarın yağmur yağabilir. Uçak gecikebilir. Trafik çıkabilir. Bunların hiçbirini beş dakikada bir kontrol etmiyoruz.
Ama konu bizim için yeterince önemliyse kurallar değişiyor.
Beyin, kontrol edemediği bir sonucu sürekli takip ederek kontrol ettiğini zannetmeye başlıyor.
Yeni bir haber var mı?
Bir açıklama geldi mi?
Başka biri ne düşünüyor?
Bir gelişme oldu mu?
Bilginin marjinal faydası hızla sıfıra yaklaşıyor ama biz tüketmeye devam ediyoruz.
Çünkü artık bilgi toplamıyoruz.
Kaygımızı besliyoruz.
Ben bunu son haftalarda fazlasıyla yaptım.
Ve ödediğim bedelin sadece zaman olmadığını fark ettim.
Dikkatimi de ödüyordum.
Enerjimi de.
Hatta bazen önümde duran güzel bir günün bir bölümünü de.

Hayat, büyük olayların arasında oluyor


İşin ironik tarafı şu:
Ben büyük bir problemin çözülmesini beklerken hayat çözülmeyi beklemiyordu.
Çay hâlâ sıcaktı.
Yağmur hâlâ güzel yağıyordu.
Uzun bir araba yolculuğu hâlâ düşünmek için alan açıyordu.
Evde sevdiğim bir köşede oturmak hâlâ iyi hissettiriyordu.
İşimde çözülmesi gereken yeni meseleler çıkıyordu. Hafta sonu geliyordu. Bazen yoruluyor, bazen hastalanıyor, bazen de beklemediğim ölçüde iyi bir sabaha uyanıyordum.
Yani benim zihnim tek bir meseleye hayatımın tamamıymış gibi davranırken, hayat başka kanallardan yayın yapmaya devam ediyordu.
Belki de son haftalarda öğrendiğim en değerli şey bu:
Bir problem hayatınızın içinde olabilir. Ama hayatınız problemden ibaret olmak zorunda değil.
İkisi arasında büyük fark var.

Dikkat de bir portföydür


Finans dünyasında çeşitlendirmeyi çok konuşuruz.
Bütün paranızı tek bir varlığa koymak risklidir. Tek bir senaryoya bağımlı hale gelirsiniz.
Peki neden aynısını dikkatimizle yapıyoruz?
Bütün zihinsel sermayemizi tek bir probleme yatırıyoruz.
Sabah onu düşünüyoruz.
Yolda onu dinliyoruz.
Öğle arasında onu okuyoruz.
Akşam onunla ilgili senaryolar kuruyoruz.
Sonra da kendimizi tükenmiş hissediyoruz.
Aslında dikkat de çeşitlendirilmesi gereken bir portföy olabilir.
Biraz iş.
Biraz aile.
Biraz sağlık.
Biraz öğrenme.
Biraz yürüyüş.
Biraz arkadaşlık.
Biraz da hiçbir şey.
Özellikle hiçbir şey.
Çünkü bazen beynimizin ihtiyacı olan yeni bir bilgi değil, yeni bilgi gelmeyen bir yarım saattir.

Geleceği optimize etmek


Son dönemde kendimi gelecekle ilgili birçok hesap yaparken de yakaladım.
Nerede yaşamalıyım?
Ne kadar biriktirmeliyim?
Kariyerimde neyi hedeflemeliyim?
Hangi riskleri almalıyım?
Hangilerinden uzak durmalıyım?
İnsan geleceği optimize etmeye başlayınca bugünü kolaylıkla bir Excel hücresine dönüştürebiliyor.
Sanki bugünün tek görevi, yarının daha iyi olmasını sağlamakmış gibi.
Oysa bugünün de kendi başına bir değeri var.
Bunu hastalandığınızda daha kolay anlıyorsunuz.
Enerjiniz yerine geldiğinde güzel bir şey olduğunu fark ediyorsunuz.
Sıradan bir sabahın aslında ne büyük lüks olduğunu görüyorsunuz.
Bir fincan çay, sakin bir çalışma günü veya trafiksiz bir yolculuk birden küçümsediğiniz şeyler olmaktan çıkıyor.
Ve insanın aklına tatsız ama faydalı bir soru geliyor:
Daha iyi bir gelecek inşa etmeye çalışırken, iyi olan bugünü kaçırıyor olabilir miyim?

Riskten kaçmak değil, riski yeniden tanımlamak

Kötü bir deneyimin ardından doğal refleks bir daha aynı acıyı yaşamayacak bir hayat tasarlamak.
Hiç risk alma.
Hiç güvenme.
Garanti olanı seç.
Duvarları yükselt.
Mantıklı görünüyor.
Ama bunun da kendi riski var.
Bir kötü deneyimin gelecekteki bütün kararlarımızın yatırım komitesinde veto hakkına sahip olması.
Belki yapılması gereken riskten tamamen kaçmak değil.
Riskin ne olduğunu yeniden öğrenmek.
Nerede hata yaptım?
Hangi sinyali görmezden geldim?
Sonuç kötü olduğu için mi karar kötüydü, yoksa karar sürecinde gerçekten bir sorun mu vardı?
Ve en önemlisi:
Bugünün korkusunun yarının fırsatlarını gereğinden fazla küçültmesine izin veriyor muyum?
Ders almak başka şey.
Dersi ömür boyu taşımak başka.

Hiçbir şey hep aynı kalmıyor


Son iki haftada ruh halimin ne kadar hızlı değişebildiğini görmek de ilginçti.
Bir gün fiziksel olarak yorgun hissediyorsunuz.
Bir başka gün önünüzdeki hafta için heyecanlanıyorsunuz.
Bir gün gelecek gözünüzde büyüyor.
Başka bir sabah çok sıradan bir şey moralinizi düzeltiyor.
Sorun aynı.
İnsan aynı.
Ama deneyim aynı değil.
Bu da bana basit bir gerçeği yeniden hatırlattı:
İçinde bulunduğumuz ruh halini geleceğe doğru düz bir çizgi halinde uzatmakta çok kötüyüz.
Bugün yorulduğumuz için yarın da yorgun olacağımızı düşünüyoruz.
Bugün kaygılıysak hayatın bundan sonra böyle olacağını sanıyoruz.
Bugün işler yolundaysa bunun da sonsuza dek süreceğini varsayıyoruz.
Hiçbiri doğru değil.
Hayat düz çizgiler konusunda pek yetenekli değil.

Yeni hedefim: Daha az kontrol, daha çok hayat


Dolayısıyla kendime yeni ve mütevazı bir hedef koyuyorum.
Her şeyi çözmeye çalışmamak.
Her gelişmeyi ilk öğrenen kişi olmamak.
Her ihtimali hesaplamamak.
Telefonu açmadan yürüyebilmek.
Bir yolculukta sadece düşünmek.
Bir fincan çayı içerken başka bir şey yapmamak.
Bir problemin sonucunu beklerken hayatın geri kalanını askıya almamak.
Çünkü belki kontrol dediğimiz şey, sürekli kontrol etmek değildir.
Bazen tam tersidir.
Neyi kontrol edemediğimizi bilip dikkatimizi kontrol edebildiğimiz şeylere geri çevirebilmektir.
Para yeniden kazanılabilir.
Planlar yeniden yapılabilir.
Kariyer yeniden şekillenebilir.
Hedefler değişebilir.
Ama bugün 31 Ekim ise, yarın artık 31 Ekim olmayacak.
Geriye dönüp baktığımda zor bir dönemi yalnızca “atlattım” demek istemiyorum.
O sırada yaşamaya da devam ettim diyebilmek istiyorum.
Belki gerçek getiri de budur.