Nasıl Özel Okul Velisi Oldum?

Daha önce buradan Özel Okul Planması konusunda fikirlerimi ve başımızdan geçenleri paylaşmıştım ve bir hayli de okunmuştu. O sınav haftasından sonra sonuçlar açıklandı. Oğlum Okan her iki sınavda da başarılı oldu ve asil listeye girdi. Ardından okulların resmi fiyatlarının açıklanması süreci geldi. Bu arada instagram’dan, twitter’dan pek çok duyum okuduk. En nihayetinde sömestre tatili ile beraber hem Çevre Koleji hem de Bilfen’den arayıp ücret bilgisini paylaştılar. Ay sonuna kadar kayıt olmamız gerektiğini söyleseler de, sömestre tatili öncesinde şehirden ayrılacağımı her iki okula da bildirdiğimi telefonda hatırlatınca “Tatil dönüşü Cumartesi ya da okulların açıldığı Pazartesi günü okulumuza bekliyoruz” şeklinde aceleci bir yaklaşımla karşılaştım. Bahçeşehir ve Işık Okulları 10 ve 17 Şubatta giriş sınavlarını yapacaklardı ancak o tarihe kadar bekletmek çok mümkün gözükmüyordu. Bahçeşehir'in sınavına kayıt ücretsizdi ama Işık sınav kaydı için verdiğimiz 500 TL'lik zorunlu bağış umarım ihtiyacı olanlara gidecekti…

İki okul arasında bir tercih yapacaktık. Bir tarafta işyerime yakın, İstanbul trafiği sebebiyle göreceli olarak evime uzak (8 km kadar - 1 saatten fazla günde servis süresi), akademik yönü ve dijital altyapısı kuvvetli Bilfen, diğer tarafta da en iyi okul eve en yakın okuldur mantığı ile öne çıkan, tanıtım toplantısında ısrarla gücünü öğretmenlerinden aldığını söyleyen Çevre Koleji vardı. İşin finansal koşullarını da dikkate aldığımızda, her gün Okan’ı okula benim bırakmam söz konusu olamayacağı için Bilfen’i tercih edersek işin içine servis parası da girecekti. Kayıt öncesi sınav dahil her iki okulu da üç kez ziyaret ettim ve Çevre Koleji’ndeki öğrencilerin ailemize daha yakın profilde olduğunu Bilfen’de potansiyel bir akran zorbalığı ile karşılaşabileceğimizi hissettim. Tabi ki bu subjektif bir değerlendirme olabilir ve herkes için aynısı geçerli olmayabilir. Karar aşamasındayken Bilfen’in teknolojik altyapısının güçlü olması aslında eğitim alırken öğrencinin insani dokunuşlardan uzak kalabileceğini de düşündürmedi değil. Biraz açacak olursam, Çevre Koleji’nde sistemin öğretmen üzerine kurulmuş olması bana öğrenci üzerinde etki yapabilecek öğretmenlerin olduğu bir okulu tercih etmeye itti.

Fiyatlar her iki okul için de birbirine çok yakın açıklandı ancak Çevre Koleji Okan’ın sınav sonucuna göre %15 burs veriyorken Bilfen’de en baştan söyledikleri gibi bir burs durumu söz konusu değildi. Açıkçası 2023 yılı Eylül Ekim aylarında bu fiyatlara bir özel okula oğlumu göndermek finansal planlamamda yoktu ancak resmi fiyatlar açıklanmadan önce çipalama etkisi sebebiyle duyduğumuz o fiyatlar bana resmi fiyatların her ne kadar pahallı olsa da malesef makul olduğunu kabullendirdi. Tatil dönüşü Pazartesi sabahı Excel’de peşin mi taksitli mi ödemenin daha mantıklı olduğunu güncel faiz oranı ve peşin ödeme indirimi ile bir kez daha test ettikten sonra Çevre Koleji’ne gittik.

Kayıt olduğumuz tutarı buradan yazmak ticari sır niteliği taşıyabileceğinden uygun olmayacaktır ancak anlaşıp kaydımızı yaptırdık ve ilk taksidi kredi kartımdan, geriye kalan beş taksidi de Akbank’ta açtığımız kredili mevduat hesabından (KMH) tanımladık. Sıradaki ilk taksit Eylül ayında başlayacak ve Ocak 2025’te sona erecek. Nasip olursa o zaman da yeni dönem için kayıt dönemi başlayacağından hayatımızda fazla bir değişiklik olmayacak.

Özetleyecek olursam, oğlumun ortaokulda iyi bir temele sahip olup iyi bir üniversiteye ve liseye gidecek yola katkıda bulunması için artık özel okul tercihi zamanının geldiğini düşündük. Bu doğrultuda bütçemizi, evimizin konumunu, aradığımız akademik başarı kriterini dikkate alarak Çevre Koleji’nde karar kıldık. Ödemeyi yaparken yüksek faiz ortamını göz önünde bulundurarak taksitle ödeme yapmayı rasyonel buldum. Şimdi önümüzde dört yıllık bir orta öğretim dönemi var. Ara sınıflardaki artışın yönetmelikte belirtildiği gibi enflasyon ortalamasına göre belirlenecek olması, TUİK çalışma yönteminin değişmemesi durumunda artışların gerçek enflasyonun altında kalacağını hissettiriyor. Tabi okullar da ellerindeki kozları kullanarak farklı isimlerle ek ücretler talep edebilir. Yaşayıp öğreneceğimiz bu yolda tüm çocukların başarılı, sağlıklı ve mutlu bir eğitim öğretim yaşamı olmasını dilerim.    

Bir Starbucks Deneyimi - Muhasebeci'nin Hediye ile İmtihanı

Yaklaşan yeni yıl ile birlikte sevdiklerimize hediye alıp onları sevindirmeye, bir yandan da ekonomiyi canlı tutmaya devam ediyoruz. Çalıştığım şirkette de muhasebe ve vergi departmanı çalışanları arasında bir yeni yıl organizasyonu yaptık. Buna göre, birbirimize alt limiti 80 üst limiti 100 TL olmak üzere hediye alacağımız bir çekiliş yaptık.

Çekilişte bana çıkan arkadaşıma Starbucks'tan bir termos ve kahve fincanı almak için evime en yakın Starbucks mağazasına (İzmir Bostanlı) gittim. Alışverişimi yaptım, hediye paketinin yapılmasını beklerken, değişim kartı rica ettim. Değişim kartı kullanmadıklarını belirten kasa personeli, fiş ile değişim yapılabileceğini söyledi. Hediye ile beraber fişin verilmesinin hoş olmayacağını söylediğimde ise bunu kendilerinin halledeceğini belirtti ve kalemle fişin bazı satırlarını çizdi.

Ardından bana verdiği fişe baktım, güldüm ve dışarı çıktım. Fişin KDV satırı açıkta kalmıştı, fişte satın alınan iki kalem malın da KDV oranı gözüküyordu. Hediyeyi vereceğim kişi ise yılların muhasebecisiydi ve hesaplanan KDV tutarından matraha gitmek pek çok kişi gibi onun için de oldukça kolay olacaktı.

Özel günlerde satış için konsept ürünler tasarlayıp satan, geniş mağaza ağı ile farklı kitlelere hitap Starbucks gibi bir devin bu devirde değişim kartı kullanmasa bile farklı bir alternatif geliştirmesi, en azından kasiyerlerine fişin üzerinde karalama yapacaksa amacına ulaşacak şekilde bu işlemi yaptırması gerekir.

Bu arada ben ne yaptım diye merak ediyorsanız, KDV satırını da eve gelince farklı bir kalemle çizdim. Zaten benim örneğimde alt limit ve üst limit belli ve birbirine yakın olduğu için çok sıkıntı değil ama farklı bir hediye organizasyonu için böyle bir durumla karşılaşmak istemezdim, eminim ki pek çok insan da istemez. Bu da Starbucks'a yeni yıl için bir gelişim alanı tanımlaması olsun, mutlu yıllar...

Birileri Hayrına Sigara mı Satıyor?

1 Ocak 2016 tarihli ve 29580 Sayılı Resmi Gazetede Bakanlar Kurulu’nun “Bazı Mallara Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının, Özel Tüketim Vergisi Oran ve Tutarlarının ve Tütün Fonu Tutarlarının Belirlenmesi Hakkında Karar” yayımlanmıştır.

Buna göre 01.01.2016 tarihinden itibaren tütün içeren sigaralar için geçerli ÖTV oran ve tutarları aşağıdaki gibidir:

(III) SAYILI LİSTE
(B) CETVELİ
G.T.İ.P. NO	Mal İsmi	Vergi Oranı (%)	Asgari Maktu Vergi Tutarı (TL)	Maktu Vergi Tutarı (TL)
2402.20	Tütün içeren sigaralar	65.25	0.2210	0.2468

Konuya yabancı olanlar için bu tablonun özeti, bir paket sigaranın minimum ÖTV’si 4.6668 TL ve minimum KDV’si 0.8400 TL. Yani bir paket sigaradaki minimum ÖTV ve KDV toplamı 5.5068 TL. (Detaylarla ilgiyi dağıtmak istemem ama özetle ÖTV Kanunu’nundaki (III) sayılı listenin (B) cetvelinde sigaraların vergilendirilmesinde, perakende satış fiyatına bu mallar için geçerli olan ÖTV oranı uygulanarak nispi ÖTV tutarı hesaplanır. Ancak hesaplanan bu tutar, birim paket/ambalaj içindeki her bir gram tütün mamulü için belirlenen asgari maktu vergi tutarına göre hesaplanan vergi tutarından az olamaz.)

Hal böyleyken, nihai tüketiciye sunulan sigaranın vergi yüküne ek olarak maliyeti, dağıtım payı ve karı da göz önünde bulundurulduğunda sigara paketinin perakende satış fiyatının 5.50 TL’nin ciddi üzerinde olması beklenir. Ama piyasada bugün hala yasal olarak 5.50 TL’ye satılan sigara mevcutken bu nasıl olur? Birileri zararına ya da hayrına mı satış yapmaktadır? 

2016 Yılı Ocak Ayında Hala 5.50 TL - 6.00 TL Seviyesinde Satılan Sigaralar

West Red Line/ Navy Line – 5.50 TL

Bianca Lite Slims  – 6 TL

İmperial Dark Blue SL/ Classic Red KS / SL – 6 TL

West Grey Slims – 6 TL

Tabii ki ekonomi dersinde öğrendiğimiz gibi her firmanın öncelikli amacı kar maksimizasyonudur ve hiçbir firma zararına ya da hayrına bu fiyatları sunmamaktadır. Özel Tüketim Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca, bu Kanuna ekli (III) sayılı listede yer alan malların ithali veya imal edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV’ye tabidir.

Sigara şirketleri bir üretim, bir de dağıtım şirketi kurmaktadırlar. ÖTV mükellefiyeti kanun gereği üretici firmadadır. (III) sayılı listedeki mallar için belirtilen asgari maktu vergi tutarları veya Bakanlar Kurulunca bunlara ilişkin belirlenen en son asgari maktu vergi ve maktu vergi tutarları, Ocak ve Temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksinde son altı ayda meydana gelen değişim oranında, bu değişimin ilanı gününden geçerli olmak üzere yeniden belirlenmiş sayılır. Bakanlar Kurulu, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkilidir.

Normal şartlar altında 6 ayda bir ÖTV tutarlarına artış gelmektedir. Bu artış gelmeden önce üretim şirketinden dağıtım şirketine gelecek 6 aylık satışı yapan şirketler böylece zamlı tarifeden değil zam gelmeden önceki tarifeden dağıtım şirketine yığdığı sigaraları satmaya ve artıştan önceki vergiyi ödemeye devam ederler. Ne zaman ki dağıtıcı firmanın elindeki stok erir, işte o zaman üretici firma dağıtıcı firmaya yeniden teslim yapar ve bu yeni teslimlerde güncel vergi tutarları dikkate alınır. İşte bu durumda şirketin zam yapmaktan başka çaresi kalmaz.