Dikkat de Bir Portföy

Geçenlerde kendimi garip bir şey yaparken yakaladım.

Çözülmesini beklediğim bir mesele vardı. Benim kontrolümde değildi. Ama ben sanki yeterince sık kontrol edersem, yeterince çok okursam, yeterince fazla insanın yorumunu dinlersem sonuca bir katkım olacakmış gibi davranıyordum.

Sabah uyanınca bakıyordum.

Gün içinde boşluk bulunca bakıyordum.

Bir şey izlerken aklıma geliyor, başka bir ekrana geçip yine bakıyordum.

Sonra şunu fark ettim:

Bilgi aramıyordum. Kesinlik arıyordum.

Ve kesinlik, internette bulabileceğiniz bir şey değil.

Kontrol yanılsaması

Belirsizlik insanı tuhaflaştırıyor.

Normalde değiştiremeyeceğimiz şeyleri kabul etmekte fena değiliz. Yarın yağmur yağabilir. Uçak gecikebilir. Trafik çıkabilir. Bunların hiçbirini beş dakikada bir kontrol etmiyoruz.

Ama konu bizim için yeterince önemliyse kurallar değişiyor.

Beyin, kontrol edemediği bir sonucu sürekli takip ederek kontrol ettiğini zannetmeye başlıyor.

Yeni bir haber var mı?

Bir açıklama geldi mi?

Başka biri ne düşünüyor?

Bir gelişme oldu mu?

Bilginin marjinal faydası hızla sıfıra yaklaşıyor ama biz tüketmeye devam ediyoruz.

Çünkü artık bilgi toplamıyoruz.

Kaygımızı besliyoruz.

Ben bunu son haftalarda fazlasıyla yaptım.

Ve ödediğim bedelin sadece zaman olmadığını fark ettim.

Dikkatimi de ödüyordum.

Enerjimi de.

Hatta bazen önümde duran güzel bir günün bir bölümünü de.

Hayat, büyük olayların arasında oluyor

İşin ironik tarafı şu:

Ben büyük bir problemin çözülmesini beklerken hayat çözülmeyi beklemiyordu.

Çay hâlâ sıcaktı.

Yağmur hâlâ güzel yağıyordu.

Uzun bir araba yolculuğu hâlâ düşünmek için alan açıyordu.

Evde sevdiğim bir köşede oturmak hâlâ iyi hissettiriyordu.

İşimde çözülmesi gereken yeni meseleler çıkıyordu. Hafta sonu geliyordu. Bazen yoruluyor, bazen hastalanıyor, bazen de beklemediğim ölçüde iyi bir sabaha uyanıyordum.

Yani benim zihnim tek bir meseleye hayatımın tamamıymış gibi davranırken, hayat başka kanallardan yayın yapmaya devam ediyordu.

Belki de son haftalarda öğrendiğim en değerli şey bu:

Bir problem hayatınızın içinde olabilir. Ama hayatınız problemden ibaret olmak zorunda değil.

İkisi arasında büyük fark var.

Dikkat de bir portföydür

Finans dünyasında çeşitlendirmeyi çok konuşuruz.

Bütün paranızı tek bir varlığa koymak risklidir. Tek bir senaryoya bağımlı hale gelirsiniz.

Peki neden aynısını dikkatimizle yapıyoruz?

Bütün zihinsel sermayemizi tek bir probleme yatırıyoruz.

Sabah onu düşünüyoruz.

Yolda onu dinliyoruz.

Öğle arasında onu okuyoruz.

Akşam onunla ilgili senaryolar kuruyoruz.

Sonra da kendimizi tükenmiş hissediyoruz.

Aslında dikkat de çeşitlendirilmesi gereken bir portföy olabilir.

Biraz iş.

Biraz aile.

Biraz sağlık.

Biraz öğrenme.

Biraz yürüyüş.

Biraz arkadaşlık.

Biraz da hiçbir şey.

Özellikle hiçbir şey.

Çünkü bazen beynimizin ihtiyacı olan yeni bir bilgi değil, yeni bilgi gelmeyen bir yarım saattir.

Geleceği optimize etmek

Son dönemde kendimi gelecekle ilgili birçok hesap yaparken de yakaladım.

Nerede yaşamalıyım?

Ne kadar biriktirmeliyim?

Kariyerimde neyi hedeflemeliyim?

Hangi riskleri almalıyım?

Hangilerinden uzak durmalıyım?

İnsan geleceği optimize etmeye başlayınca bugünü kolaylıkla bir Excel hücresine dönüştürebiliyor.

Sanki bugünün tek görevi, yarının daha iyi olmasını sağlamakmış gibi.

Oysa bugünün de kendi başına bir değeri var.

Bunu hastalandığınızda daha kolay anlıyorsunuz.

Enerjiniz yerine geldiğinde güzel bir şey olduğunu fark ediyorsunuz.

Sıradan bir sabahın aslında ne büyük lüks olduğunu görüyorsunuz.

Bir fincan çay, sakin bir çalışma günü veya trafiksiz bir yolculuk birden küçümsediğiniz şeyler olmaktan çıkıyor.

Ve insanın aklına tatsız ama faydalı bir soru geliyor:

Daha iyi bir gelecek inşa etmeye çalışırken, iyi olan bugünü kaçırıyor olabilir miyim?

Riskten kaçmak değil, riski yeniden tanımlamak

Kötü bir deneyimin ardından doğal refleks bir daha aynı acıyı yaşamayacak bir hayat tasarlamak.

Hiç risk alma.

Hiç güvenme.

Garanti olanı seç.

Duvarları yükselt.

Mantıklı görünüyor.

Ama bunun da kendi riski var.

Bir kötü deneyimin gelecekteki bütün kararlarımızın yatırım komitesinde veto hakkına sahip olması.

Belki yapılması gereken riskten tamamen kaçmak değil.

Riskin ne olduğunu yeniden öğrenmek.

Nerede hata yaptım?

Hangi sinyali görmezden geldim?

Sonuç kötü olduğu için mi karar kötüydü, yoksa karar sürecinde gerçekten bir sorun mu vardı?

Ve en önemlisi:

Bugünün korkusunun yarının fırsatlarını gereğinden fazla küçültmesine izin veriyor muyum?

Ders almak başka şey.

Dersi ömür boyu taşımak başka.

Hiçbir şey hep aynı kalmıyor

Son iki haftada ruh halimin ne kadar hızlı değişebildiğini görmek de ilginçti.

Bir gün fiziksel olarak yorgun hissediyorsunuz.

Bir başka gün önünüzdeki hafta için heyecanlanıyorsunuz.

Bir gün gelecek gözünüzde büyüyor.

Başka bir sabah çok sıradan bir şey moralinizi düzeltiyor.

Sorun aynı.

İnsan aynı.

Ama deneyim aynı değil.

Bu da bana basit bir gerçeği yeniden hatırlattı:

İçinde bulunduğumuz ruh halini geleceğe doğru düz bir çizgi halinde uzatmakta çok kötüyüz.

Bugün yorulduğumuz için yarın da yorgun olacağımızı düşünüyoruz.

Bugün kaygılıysak hayatın bundan sonra böyle olacağını sanıyoruz.

Bugün işler yolundaysa bunun da sonsuza dek süreceğini varsayıyoruz.

Hiçbiri doğru değil.

Hayat düz çizgiler konusunda pek yetenekli değil.

Yeni hedefim: Daha az kontrol, daha çok hayat

Dolayısıyla kendime yeni ve mütevazı bir hedef koyuyorum.

Her şeyi çözmeye çalışmamak.

Her gelişmeyi ilk öğrenen kişi olmamak.

Her ihtimali hesaplamamak.

Telefonu açmadan yürüyebilmek.

Bir yolculukta sadece düşünmek.

Bir fincan çayı içerken başka bir şey yapmamak.

Bir problemin sonucunu beklerken hayatın geri kalanını askıya almamak.

Çünkü belki kontrol dediğimiz şey, sürekli kontrol etmek değildir.

Bazen tam tersidir.

Neyi kontrol edemediğimizi bilip dikkatimizi kontrol edebildiğimiz şeylere geri çevirebilmektir.

Para yeniden kazanılabilir.

Planlar yeniden yapılabilir.

Kariyer yeniden şekillenebilir.

Hedefler değişebilir.

Ama bugün 31 Ekim ise, yarın artık 31 Ekim olmayacak.

Geriye dönüp baktığımda zor bir dönemi yalnızca “atlattım” demek istemiyorum.

O sırada yaşamaya da devam ettim diyebilmek istiyorum.

Belki gerçek getiri de budur.

Gürültüyü Susturmak: 40'lı Yaşlarda Yatırım Psikolojisi ve Kariyer Pusulası

Ekim ayının son saatleri... Zihnimin arka planında sürekli çalışan o yorucu sekmeleri kapatıp, biraz içgörü seansı yapmanın tam vakti.

Son dönemde, ne zaman işe kısa bir ara versem ya da elime bir kitap alsam, dakikalar içinde kendimi sosyal medyada, Twitter'daki finans odalarında bulduğumu fark ettim. "Acaba piyasalarla ilgili bilmediğim yeni bir şey mi var?", "Bir fırsatı mı kaçırıyorum?" derken, o dipsiz bilgi çukuruna (doom-scrolling) düşüveriyorsunuz.

Bu, modern çağın en sinsi bağımlılığı. Gelecek kaygısını azaltmaya çalışırken, aslında o kaygıyı kendi ellerimizle besliyoruz.

FOMO Tuzağı ve Alınan Dersler

Kırklı yaşlar, insanın kariyerinde ve finansal hayatında vites büyüttüğü, birikimlerin ivme kazandığı yıllardır. Ancak tam da bu yıllarda, piyasalardaki o genel coşkuya kapılmak çok kolaydır. "Herkes kazanırken ben dışarıda kalmayayım" düşüncesi, yani FOMO (Fear of Missing Out), en rasyonel profesyonellerin bile risk algısını bozabilir.

İşin mutfağında olan, unvanında "hazine" ya da "finans" geçen biri olsanız bile insan doğası bazen mantığın önüne geçer. Portföy ağırlıklarını agresif bir şekilde artırmak veya riskli sulara fazla açılmak, işler ters gittiğinde ağır bir zihinsel yük yaratır.

Ama iyi haber şu: Alınan en sert dersler, en kalıcı olanlardır. Önemli olan, yaşanan bir türbülansın sizi gelecekte tamamen "korkak" ve felç olmuş bir yatırımcıya dönüştürmesine izin vermemektir.

Yatırımda Yeni Rota: Şirketim Benim İçin Çalışsın

Artık gürültüden uzaklaşma zamanı. Kendi adıma yatırım stratejimi, anlık spekülasyonlardan ziyade "değer ve güven" üzerine yeniden inşa ediyorum.

Ailemin ve oğlumun geleceğini garanti altına alacak o çekirdek varlıkları, daha korunaklı, sabit getirili ve risksiz araçlara park etmek en doğrusu. Ancak tamamen defansif kalmak da bir risktir. Bu yüzden, rotamı global piyasalardaki köklü devlere, hisse senedi piyasalarına çeviriyorum.

Buradaki felsefem çok basit: Madem ben PMI için çalışıyorum ve zamanımı veriyorum, o halde PMI da benim için çalışsın. Kendi çalıştığım şirkete yatırım yapıp, yanına Apple, Nvidia veya dönemsel ilgimi çeken (örneğin Eli Lilly) global devleri ekleyerek döviz bazlı, sağlam bir duvar örüyorum. Efsanevi, uçuk kaçık getiriler aramıyorum; aradığım şey gece yastığa başımı koyduğumda hissedeceğim huzur ve yaklaşan küresel dalgalanmalara karşı hazırlıklı olmak.

Kariyer Pusulası: Nereye Gitmeye Değer?

Finansal stratejiyi sadeleştirirken, kariyer stratejisini de masaya yatırmak gerekiyor.

Harika bir performans döneminden geçiyorum. Rüzgar arkamdayken daha üst rolleri zorlamak veya başka coğrafyalara yelken açmak her zaman bir seçenek. Ancak 20'li yaşların o "Neresi olursa giderim" heyecanı, yerini 40'lı yaşların ince matematiğine bırakıyor.

Eğer Dubai veya İsviçre gibi hem çocuğumun eğitimi için ikna edici hem de finansal sıçrama yaratacak bir fırsat gelirse, bavulları toplamaya değer. Ancak kolayca transfer olunabilecek ama bugünkü hayat standardımı yukarı taşımayacak alternatifler (Portekiz, Polonya, Sırbistan gibi) artık radarımdan çıktı.

Çünkü İstanbul'da kalmanın da kendi içinde ciddi bir matematiği var: Sevdiğim dinamik bir iş, iyi bir gelir, okul bursları ve oturmuş bir düzen... Bazen en büyük kariyer hamlesi, başka bir yere gitmek değil, bulunduğunuz yerde en tepeyi hedefleyecek o doğru mücadeleleri seçmektir.

Geleceğe Odaklanmak

Nihai amacım çok net: Önce oğlum Okan'ın eğitim giderlerini garanti altına almak, ardından belki balkonlu, huzurlu bir evin planlarını yapmak.

Geçmişte alınan risklerin veya yapılan hataların gelecekteki umutlarınızı çalmasına izin vermeyin. Odaklanmanız gereken tek şey, o dikiz aynasını kırıp atmak ve ön camdan ileriye bakmaktır.

Çünkü en iyi yatırım, kendi zihinsel berraklığınıza yaptığınız yatırımdır.

Hayat Bazen İlerlemekten Çok Dengeyi Yeniden Kurmaktır | Rutinler, Motivasyon ve Sonbahar Notları

Son dönemde fark ettiğim bir şey var: İnsan kendini geliştirmeye, daha fazla üretmeye ve daha hızlı ilerlemeye o kadar odaklanıyor ki bazen asıl ihtiyacının durup dengeyi yeniden kurmak olduğunu unutuyor. Bu yazıda sonbaharla birlikte tekrar düşündüğüm rutinler, zihinsel yorgunluk, sağlık, motivasyon ve küçük mutlulukların hayat üzerindeki etkisinden bahsetmek istiyorum.

Bazı dönemlerde hayat büyük kararlarla değil, küçük ayarlamalarla ilerliyor.

Son birkaç haftadır bunu daha net hissediyorum. Bir yandan işlerin yoğunluğu, diğer yandan günlük hayatın kendi akışı içinde insanın enerjisi bazen yükseliyor, bazen düşüyor. Bir gün yapılacaklar listesine yetişmeye çalışırken, ertesi gün bir yürüyüş, bir kahve ya da erken biten bir trafik yolculuğu bütün ruh halini değiştirebiliyor.

Eskiden bunun geçici olduğunu düşünürdüm. İyi hissediyorsam hep öyle devam edeceğini, zorlanıyorsam da uzun süre o duygunun içinde kalacağımı sanırdım. Oysa son dönemde bir kez daha gördüm ki hiçbir duygu kalıcı değil. Ne stres sonsuz sürüyor ne de rahatlık. Perşembe günü dünyanın yükünü taşıyormuş gibi hissederken cuma akşamı aynı konu çözüldüğünde insan sanki omuzlarından onlarca kilo atmış gibi hafifleyebiliyor.

Belki yaş aldıkça daha çok fark ettiğim şey şu: Hayatın kalitesi çoğu zaman büyük olaylardan değil, küçük ritüellerden oluşuyor.

Pazar sabahı kurulmuş özenli bir kahvaltı sofrası.

Sahilde yapılan kısa bir yürüyüş.

Yoğun trafikten önce evin yolunu tutmak.

Bir fincan sıcak çay.

Uzun zamandır ertelenen bir kitabın birkaç sayfasını okumak.

Bunlar dışarıdan bakıldığında önemsiz gibi görünebilir. Ama insanın kendi iç dengesini kurmasında düşündüğümüzden çok daha büyük payları var.

Bir başka dikkatimi çeken konu da sağlık oldu. İnsan çoğu zaman bedeninin sessiz çalışmasını doğal kabul ediyor. Ancak basit bir ağrı, uzun süren bir halsizlik ya da isteksizlik hali ortaya çıkınca aslında her gün fark etmeden sahip olduğumuz şeylerin kıymetini yeniden anlıyoruz. Sağlık da motivasyon da enerji de ancak azaldığında görünür hale geliyor.

Bu sonbaharın bana hatırlattığı bir diğer ders ise kendine karşı biraz daha sabırlı olmak gerektiği. Her gün en üretken, en motive, en disiplinli versiyonumuz olamayacağız. Bazı günler sadece günü tamamlamak bile yeterli olacak. Önemli olan tamamen durmamak. Küçük de olsa ileri gitmeye devam etmek.

Bugün geriye dönüp baktığımda, son birkaç haftayı tek bir cümleyle özetlemek istersem şöyle derim:

Hayat bazen ilerlemekten çok yeniden denge kurmaktan ibaret.

Ve galiba dengeyi bulmak, hızlanmaktan çok daha değerli bir beceri.

Belki de hayatın en önemli becerilerinden biri, her şey yolundayken hızlanmak değil; işler karmaşıklaştığında yeniden denge kurabilmektir. Son zamanlarda öğrendiğim en değerli şey bu oldu. Daha fazla üretmekten önce daha sağlam bir zemin oluşturmak gerekiyor. Çünkü uzun vadede bizi ayakta tutan şey motivasyon değil, sürdürülebilir rutinlerdir.

Beynimde Sürekli Açık Kalan Sekme

Geçen hafta ilginç bir şey fark ettim.

İnsan hayatı raydan çıktığında onu tekrar yerine koyacak mucizevi bir karar arıyor.

Yeni bir şehir. Yeni bir iş. Yeni bir yatırım. Yeni bir hedef.

Ben de farklı değildim.

Son günlerde zihnimin büyük kısmını finansal belirsizlikler meşgul ediyor. Sabah uyanıyorum, haberlere bakıyorum. Gün içinde aynı yorumları tekrar okuyorum. 

Akşam oluyor, yeni bir gelişme var mı diye yine ekranın karşısına geçiyorum.

Sanki doğru bilgiye birkaç dakika daha erken ulaşabilirsem her şey düzelecekmiş gibi.

Ama düzelmedi.

Sonra fark ettim ki beni ayakta tutan şey büyük çözümler değilmiş.

Küçük geri dönüşlermiş.

Bir Kahvaltı Masasının Gücü

Pazar sabahı yürüyüş için evden çıktım.

Aslında niyetim farklıydı ama planladığım gibi gitmedi.

Dönerken mahallenin en şık fırınına uğrayıp birkaç kahvaltılık aldım.

Eve gelince normalde sadece özel günlerde kurduğumuz büyük kahvaltı masasını hazırladım.

O kadar.

Dünyadaki hiçbir problem çözülmedi.

Finansal belirsizlik devam ediyordu.

Yapılması gereken işler hâlâ önümdeydi.

Ama evin enerjisi değişti.

Bazen hayatın ihtiyacı olan şey, yeni bir hayata başlamak değil; mevcut hayatın içinde küçük bir sevinç üretmek oluyor.

Sürekli Bilgi Tüketmek, İlerlemek Demek Değil

Bir başka farkındalığım da şu oldu:

Bilgi ile kontrol duygusunu birbirine karıştırıyoruz.

Twitter'da ya da YouTube'da bir saat geçirmek bazen verimliymiş gibi geliyor.

Yeni yorumlar okumak, yeni analizler izlemek, yeni tahminler dinlemek...

Ama günün sonunda zihnimizde yeni bir sonuç oluşmuyor.

Sadece aynı düşünceler daha yüksek sesle tekrar ediyor.

Shane Parrish'in bir podcast'te söylediği bir fikir aklıma takıldı:

"Bir insan 30 dakika boyunca sessizce kendiyle kalabilse birçok problemini çözebilir."

İlk tepkim şu oldu:

"Güzel fikir ama yanıma not defteri alabilir miyim?"

Belki de sorun tam olarak buydu.

Kendi düşüncelerimizle baş başa kalamayacak kadar gürültüye alışmış durumdayız.

Modayı, Urla'yı ve Ofisi Aynı Nedenden Sevdim

Son bir haftada kendimi en iyi hissettiğim anlar ilginç biçimde birbirine benziyordu.

Moda'daki kütüphanede çalışırken.

Urla'da kısa bir yürüyüş yaparken.

Ofiste spor sonrası eve dönerken.

Ortak nokta neydi?

Hiçbiri hayatımdaki sorunu çözmüyordu.

Fakat hepsi bana hayatın problemden daha büyük olduğunu hatırlatıyordu.

Zihnim sürekli tek bir konuya kilitlenmeye çalışırken çevremde hâlâ güzel bir gökyüzü, iyi insanlar, güzel manzaralar ve keyifli sohbetler vardı.

Ben sadece onları görmeyi unutuyordum.

FOMO'nun Gerçek Maliyeti

Bir ara fark ettim ki kaybetmekten korktuğum şey para olmayabilir.

Fırsat kaçırmak.

Bir gelişmeyi geç öğrenmek.

Bir ihtimali kaçırmak.

Bir kapının kapanması.

Yani klasik FOMO.

Ama FOMO'nun görünmeyen bir maliyeti var.

Dikkat.

Sürekli geleceği düşünürken bugünü harcıyoruz.

Bugün elimizde olanları görmeyi bırakıyoruz.

Oysa son günlerde kendime hatırlattığım bir gerçek var:

İnsan geleceği sadece geleceği düşünerek inşa etmiyor.

Bugün yaptığı küçük eylemlerle inşa ediyor.

Belki de İhtiyacımız Olan Şey Büyük Bir Reset Değil

Yarın yeni bir hafta başlıyor.

Hayatım kusursuz değil.

Enerjim bazen düşük.

Belirsizlikler hâlâ var.

Çözülmeyi bekleyen işler de.

Ama artık başka bir şeye daha dikkat ediyorum.

Belki de ihtiyacımız olan şey büyük bir reset değil.

Belki de ihtiyacımız olan şey:

Bir yürüyüş.

Bir aile kahvaltısı.

Bir arkadaş sohbeti.

Gökyüzüne bakmak için kaldırılmış bir baş.

Telefonu masaya bırakıp geçirilen yarım saat.

Hayatı rayına sokan şey bazen büyük kararlar değil, küçük geri dönüşler oluyor.

Ve çoğu zaman onları fark ettiğimiz anda iyileşme çoktan başlamış oluyor.

***

Finansal stresle başa çıkmanın en iyi yolu nedir?

Finansal stres dönemlerinde kişinin tamamen kontrol edemediği değişkenlere değil, günlük rutinlerine ve kontrol edebildiği davranışlara odaklanması faydalı olabilir.

FOMO nedir?

FOMO (Fear of Missing Out), bir fırsatı, gelişmeyi veya deneyimi kaçırma korkusudur. Özellikle sosyal medya kullanımında sık görülür.

Dikkat dağınıklığı nasıl azaltılır?

Sürekli bilgi tüketimini azaltmak, belirli zamanlarda haber kontrol etmek, yürüyüş yapmak ve sessizlik anları oluşturmak yardımcı olabilir.

Zor zamanlarda motivasyon nasıl korunur?

Büyük hedeflerden çok günlük küçük kazanımlara odaklanmak genellikle daha sürdürülebilir bir motivasyon sağlar.

Finansal Kayıp Sonrası Psikoloji: Belirsizlik, Kaygı ve Yeniden Ayağa Kalkmak

Son birkaç hafta bana, bildiğimi düşündüğüm konularda bile hayatın sürpriz yapabileceğini yeniden hatırlattı.

Yakın zamanda yurtdışında katıldığım bir global konferans ve finans çalıştayının ardından eve döndüğümde zihnim hiç beklemediğim kadar meşguldü. Normalde yatırım, finans ve risk yönetimi alanları kendime güven duyduğum konuların başında gelir. Ancak bazen insan tam da en güçlü hissettiği alanlarda önemli derslerle karşılaşabiliyor.

Bir süredir finans dünyasında yaşanan gelişmeler nedeniyle belirsizlik hissiyle mücadele ediyorum. Bu süreç, risk alma, çeşitlendirme ve duygusal dayanıklılık üzerine uzun zamandır aldığım en güçlü derslerden biri oldu. Özellikle ilk günlerde bunun uyku kalitemi, odaklanma seviyemi ve genel ruh halimi etkilediğini fark ettim.

Ama zaman geçtikçe başka bir şeyi de gördüm: Belirsizlikle başa çıkmanın yolu sürekli aynı konuya odaklanmak değilmiş.

Zihnin Tek Bir Konuya Takılı Kalması

İnsan kaygı duyduğu bir konuda sürekli yeni bilgi arıyor. Ben de zaman zaman kendimi haberleri, yorumları ve sosyal medyadaki gelişmeleri takip ederken buldum.

Bir noktadan sonra bunun çözüm üretmekten çok enerjiyi tükettiğini fark ettim.

Dışarıdan bakınca küçük görünen bazı şeylerin aslında ne kadar değerli olduğunu yeniden hatırladım. İşe gitmek, spor yapmak, birkaç kişiyle sohbet etmek, rutinleri korumak ya da sadece aileyle yürüyüşe çıkmak düşündüğümden çok daha fazla iyi geliyor.

Hayat bazen büyük çözümlerden çok küçük düzenlere tutunarak ilerliyor.

İnsanın En Büyük Dayanağı

Bu dönemde en çok şunu hissettim: İnsanın sahip olduğu şeyleri ancak kaybetme ihtimaliyle karşılaştığında fark etmesi çok kolay.

Oysa etrafıma baktığımda şükredecek çok şey olduğunu görüyorum.

Sağlıklı bir aile, sevdiğim insanlar, anlam bulduğum bir iş, destek olan arkadaşlar ve her şeye rağmen yeni şeyler üretebilme gücü...

Bazen moralimin en düşük olduğu günlerde bile bunun örneklerine rastladım. Bir yabancıya yardım etmek, oğlumun bana okulda öğrendiği bir konuyu heyecanla anlatması ya da ailece yapılan sıradan bir akşam yürüyüşü, o günün bütün ağırlığını hafifletebiliyordu.

Bunların hiçbiri büyük olaylar değildi.

Ama sanırım hayat zaten çoğunlukla bu küçük anlardan oluşuyor.

Değişiklik İyi Geliyor

Son dönemde sık seyahat ettim. İstanbul'dan İzmir'e, toplantılardan kütüphanelere, ofisten farklı çalışma ortamlarına geçerken ilginç bir şey fark ettim.

İnsan bazen sadece bulunduğu yeri değiştirerek zihnini de değiştirebiliyor.

Urla'da kısa bir yürüyüş sırasında güneşi hissederken ya da Moda'da bir kütüphanede kahvemi içerken, hayatın sorunlardan ibaret olmadığını yeniden hatırladım.

Belki de her zorlu dönemde ihtiyaç duyduğumuz şey, çözümden önce biraz perspektif kazanmak.

Bu Sürecin Öğrettiği En Büyük Ders

Bugün geriye dönüp baktığımda, yaşadığım belirsizliğin bana yalnızca finansal değil, kişisel bir ders verdiğini düşünüyorum.

Kontrol edemediğimiz olaylar olacak.

Planlarımız her zaman istediğimiz gibi gitmeyecek.

Bazen hata yapacağız, bazen şanssız olacağız, bazen de sonucunu bilmediğimiz süreçlerin içinde beklemek zorunda kalacağız.

Ama bütün bunların yanında çalışmaya, öğrenmeye, üretmeye ve yeniden inşa etmeye devam etme gücümüz de olacak.

Şu an bulunduğum noktada geleceğin nasıl şekilleneceğini bilmiyorum.

Bildiklerim ise daha basit:

Ailem yanımda.

Sağlığım yerinde.

Sevdiğim bir işim var.

Ve yarın tekrar denemek için yeni bir gün olacak.

Belki de umut, tam olarak burada başlıyor.